زینب موحدی نیا:
گردشگری کودک فراتر از یک سفر تفریحی ساده رویکردی آموزشی و تجربه محور است که با درگیر کردن کودکان در فعالیتهای فرهنگی و سنتی حس تعلق و آشنایی عمیق تری را در آنها نسبت به میراث منطقه ایجاد می کند این نوع گردشگری با تمرکز بر جنبههای خلاقانه و عملی فرصتی برای یادگیری از طریق بازی و تجربه فراهم می آورد و خاطراتی ماندگار را برای کودکان رقم می زند.
جشنواره «گردشگری کودک»با هدف آشنایی نسل جدید با فرهنگ و سنتهای بومی منطقه با موفقیت در بوم گردی قلعه نو جیرفت برگزار شد.
این رویداد جذاب که حاصل تلاشهای خستگیناپذیر مژگان سنجری مدیر موسسه فرهنگی و هنری پدیده سخن و با حمایت ارزشمند اداره میراث فرهنگی جیرفت شکل گرفت توانست جمع کثیری از کودکان و خانوادههایشان را گرد هم آورد.
بوم گردی قلعه نو جیرفت فضایی سنتی و دلنشین را برای این رویداد فراهم کرده بود معماری خشتی و فضاهای باز این مجموعه بستر مناسبی برای تجربه زندگی سنتی و تعامل کودکان با عناصر فرهنگی منطقه بود این انتخاب مکان در راستای هدف اصلی جشنواره یعنی آشنایی عملی کودکان با میراث فرهنگی بسیار هوشمندانه بود.
این جشنواره فرصتی بی نظیر برای کودکان فراهم آورد تا با فعالیتهای اصیل و کهن آشنا شوند برخلاف برنامه های صرفا تماشایی رویکرد این جشنواره بر تجربه عملی و مشارکت فعال کودکان استوار بود امری که یادگیری را برای آنها عمیق تر و لذت بخشتر می سازد.
در این مراسم کودکان به صورت عملی مجموعه ای از فعالیت های سنتی و اصیل جیرفت را تجربه کردند این فعالیت ها با دقت و ظرافت خاصی انتخاب شده بودند تا ضمن سرگرم کننده بودن جنبه های آموزشی مهمی را نیز در بر گیرند.
یکی از جذاب ترین بخشهای جشنواره پخت نان سنتی بود کودکان با کمک مربیان و راهنمایان مراحل تهیه خمیر نان ورز دادن آن و سپس پخت نان بصورت سنتی را از نزدیک مشاهده و تجربه کردند این فعالیت نه تنها به آنها کمک کرد تا با فرآیند تولید غذای اصلی سفره آشنا شوند بلکه اهمیت صرفه جویی و استفاده از منابع محلی را نیز به آنها آموخت رایحه دل انگیز نان تازه پخته شده در فضای بوم گردی خود حسی نوستالژیک و دلنشین را برای کودکان و والدینشان ایجاد کرد.
در کنار نان سنتی پخت نان روغنی نیز تجربه ای شیرین و دلپذیر برای کودکان بود این نوع نان که معمولا با طعم و عطر دلنشین خود شناخته می شود فرصتی برای کودکان بود تا با سنت های منطقه آشنا شوند و لذت پخت و خوردن خوراکیهای دستساز را تجربه کنند.
چنگمال یکی از غذاهای محلی و سنتی خوشمزه جیرفت فرصت دیگری بود تا کودکان با بخشی از تنوع غذایی منطقه آشنا شوند کودکان با راهنمایی مواد اولیه چنگمال را با هم مخلوط کرده و با دستان کوچک خود این غذای لذیذ را تهیه کردند این تجربه علاوه بر آشنایی با طعمهای بومی حس همکاری و مشارکت را نیز در میان آنها تقویت کرد.
بخشی ضروری از هویت فرهنگی هر ملت آشنایی با اسطورهها و حماسه های ملی است شاهنامه خوانی در این جشنواره فرصتی برای کودکان بود تا با داستان های پهلوانان و شخصیتهای اسطوره ای ایران از جمله رستم و سهراب آشنا شوند.
اجرای شاهنامه خوانی به شیوهای جذاب و کودکانه با اجرای منا میرشکاری نوجوان مستعد جیرفتی توانست توجه و علاقه کودکان را جلب کند و بذری از علاقه به ادبیات حماسی را در دل آنها بکارد این بخش به ویژه به تقویت زبان فارسی و آشنایی با واژگان کهن کمک شایانی کرد.
قالی بافی یکی از هنرهای دستی سنتی منطقه تجربه ای خلاقانه و ملموس را برای کودکان فراهم آورد کودکان با استفاده از مواد اولیه طبیعی و ابزارهای ساده طرح های مختلفی را با قالبهای سنتی ایجاد کردند که این فعالیت علاوه بر پرورش خلاقیت و دقت عمل آنها را با هنر و ظرافت هنرمندان بومی آشنا کرد و اهمیت حفظ و احیای هنرهای سنتی را به آنها آموخت.
هدف اصلی این جشنواره فراتر از سرگرمی صرف غنی سازی شناخت کودکان از میراث فرهنگی و هنری جیرفت و تقویت حس هویت بومی در آنان بود این فعالیت های دست به دست نه تنها جنبه آموزشی داشتند بلکه لحظات شاد و به یاد ماندنی را برای شرکت کنندگان رقم زدند و بذر عشق به فرهنگ اصیل منطقه را در دل آنها کاشتند.
این جشنواره به دنبال تحقق اهدافی چون تقویت حس تعلق به سرزمین که همان آشنایی با سنتها، غذاها و داستانهای بومی حس تعلق کودکان به منطقه خود را تقویت می کند.
همچنین پرورش خلاقیت و مهارتهای عملی که با انجام فعالیت های عملی مانند پخت و پز و صنایع دستی خلاقیت و مهارتهای دست ورزی کودکان را پرورش می دهد که این مهم از طریق رویکرد تجربه محور یادگیری را برای کودکان عمیق تر ماندگارتر و لذت بخش تر می سازد.
نسل جدید حاملان آینده میراث فرهنگی هستند و آشنایی زودهنگام با این میراث تضمین کننده بقای آن است که برگزاری چنین رویدادهایی به صورت خانوادگی فرصتی برای تعامل بیشتر والدین و فرزندان و ایجاد خاطرات مشترک نیز می باشد.
معرفی جیرفت به عنوان مقصدی مناسب برای گردشگری خانوادگی و کودک میتواند به رونق اقتصادی و فرهنگی منطقه کمک شایانی نماید.
موسسه فرهنگی و هنری پدیده سخن به عنوان برگزارکننده اصلی که سال ها است بنای مهمی برای کودکان شهرم جیرفت در زمینه های متعددی برداشته نقشی کلیدی در برنامه ریزی، سازماندهی و اجرای این جشنواره ایفا کرد این موسسه با بهره گیری از تجربه و تخصص خود در حوزه فرهنگ و هنر توانست برنامه ای منسجم و جذاب را طراحی و اجرا نماید.
اداره میراث فرهنگی جیرفت نیز با همراهی وهمکاری خود زمینه را برای دسترسی به منابع فرهنگی هنرمندان بومی و فضاهای مناسب فراهم آورد حمایت این اداره نشان دهنده توجه مسئولان به اهمیت حفظ و ترویج میراث فرهنگی و همچنین سرمایه گذاری بر روی نسل آینده است.
این همکاری بین بخش خصوصی و دولتی الگویی موفق برای برگزاری رویدادهای فرهنگی مشابه است که می تواند به ارتقاء سطح فرهنگی و گردشگری منطقه کمک شایانی نماید.
برگزاری موفقیت آمیز جشنواره «گردشگری کودک» در جیرفت پتانسیل بالایی برای ایجاد تاثیرات بلندمدت دارد.
این جشنواره میتواند نگرش خانوادهها را نسبت به سفرهای آموزشی و تجربه محور تغییر دهد و آنها را به سمت مقاصدی سوق دهد که بریادگیری و فرهنگ تمرکز دارند کودکانی که امروز با فرهنگ و سنتهای منطقه خود آشنا می شوند در آینده به حامیان و مروجان فعال این میراث تبدیل خواهند شد.
گردشگری کودک و خانوادگی می تواند در فصول مختلف سال رونق اقتصادی پایداری را برای مناطق کمتر شناخته شده و بوم گردیها به ارمغان آورد و موفقیت این جشنواره می تواند الگویی برای سایر شهرهایی باشد که قصد دارند با استفاده از ظرفیتهای فرهنگی خود رویدادهای مشابهی را برگزار کنند.
جشنواره «گردشگری کودک» در جیرفت بیش از یک رویداد گذرا سرمایه گذاری بر آینده است سرمایه گذاری بر روی کودکان سرمایه گذاری بر روی هویت فرهنگ و تداوم یک تمدن است که با طعم نان و عطر شاهنامه جیرفت امروز نسل فردا را با گنجینه های فرهنگی خود آشنا ساخت و امید است این مسیر پربار با همت و تلاش بیشترهمچنان ادامه یابد این گام های کوچک امروز آغازی برای شکوفایی فرهنگی عظیم در دستان توانمند کودکان جیرفتی است.
ضیاء الدین ضیاء کمالی رییس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان جیرفت در حاشیه ویژه برنامه گردشگری کودک گفت: درهفته گردشگری یکی از برنامه های اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان جیرفت برگزاری گردشگری کودک بود.
وی افزود: اگر ما از کودکی به فرزندانمان یاد بدهیم که با نشاط باشند و به گردش بروند و دنیا را ببینند، مخصوصا با بومگردی ها و روستاها و با زندگی روستایی و عشایری آشنا شوند و طبیعت را ببیند در آینده که بزرگ شدند می توانند یکسری کارها را برای رونق گردشگری انجام دهند و همیشه شاداب باشند و از بناهای تاریخی نیز محافظت کنند.
ضیاء کمالی بیان کرد: امروز بچه ها در ویژه برنامه گردشگری کودک یاد گرفتند که به محیط زیست آسیب نزنند و زباله نریزند و جایی هم زباله دیدند جمع آوری کنند و طبیعت را تخریب نکنند.
وی بیان کرد: همچنین بچه ها یاد گرفتند که در روستا چگونه نان پخته می شود غذا طبخ می کنند و روستاییان چطور از گوسفندان و مرغ ها نگهداری می کنند و با اصطلاحات و کلمات روستایی هم آشنا شدند.
مژگان سنجری موسس موسسه پدیده سخن در حاشیه برگزاری این ویژه برنامه گفت: به مناسبت هفته گردشگری ویژه برنامه گردشگری کودک را با هدف ترویج فرهنگ و تمدن و بازی های بومی محلی و به طور کلی هر آنچه که در سنت قدیم ما بوده و به فراموشی سپرده شده، برگزار شد.
وی افزود: در این برنامه هدف ما فرهنگساز ی و یادآوری آداب و رسوم و بازی های گذشته برای بچه ها و تداعی یک نوستالژی برای والدین است که یکسری بازی های بومی محلی مثل پنج قل و هشتا هم که در قدیم با سنگ انجام می شده را در نظر گرفته ایم که مامان ها انجام می دهند و تیله بازی هم بابا ها انجام خواهند داد.
سنجری بیان کرد: می خواهیم به بچه ها یاد بدهیم قدیم که بازی های الکترونیکی نبوده، بچه ها و والدین آنها چه بازی ها و سرگرمی هایی داشته اند زیرا برای بچه ها جذابیت دارد که در قدیم مامان و بابا های شان با اسباب بازی هایی که از سنگ، چوب و پارچه بوده بازی می کرده اند.
بسیار عالی بود